Wat is de Oplosser?

Een korte beschrijving van het hulpprogramma Oplosser.

De Oplosser is een hulpprogramma (invoegtoepassing) binnen Excel om optimalisatieberekeningen uit te voeren. Bij zo'n berekening wil je een optimale waarde voor een formule in een bepaalde cel vinden, meestal een minimum of een maximum en soms een heel specifieke waarde.

De cel waarvoor je de optimale waarde wilt vinden wordt de doelcel genoemd. De uitkomst van de formule in de doelcel hangt altijd af van de waarden in andere cellen. Die waarden kunnen gewijzigd worden, waardoor dan het resultaat in de doelcel ook wijzigt. Deze cellen, waarvan je de waarde kunt veranderen om het resultaat in de doelcel te beïnvloeden heten de variabele cellen, veranderende cellen of ook wel beslissingsvariabelen.

Verder is het vaak zo dat de waarden in de variabele cellen niet zo maar elke waarde kunnen aannemen. Die waarden zijn vaak aan bepaalde grenzen gebonden. Dat kan ook het geval zijn voor andere cellen die de waarde van de doelcel beïnvloeden. Dus voor de waarde in cellen kunnen beperkingen gelden. Dit soort beperkingen worden restricties, randvoorwaarden of constraints genoemd. De mogelijke oplossing kan dus afhangen van beperkingen of grenzen aan de waarden van andere cellen. De Oplosser past de waarden van de beslissingsvariabelen aan, binnen de grenzen van de restricties, om tot de optimale waarde van de doelcel te komen.

Samengevat heb je bij een optimalisatieberekening met de Oplosser te maken met:

  • Eén doelcel waarvoor je de optimale waarde (minimum, maximum, anders) wilt vinden.
  • Eén of meer variabele cellen waarvan de waarde aangepast kan worden om een ander resultaat voor de doelcel te krijgen.
  • Mogelijke restricties voor de waarden van sommige cellen.

Om zo'n optimalisatieberekening uit te kunnen voeren moet je eerst in Excel een geschikt berekeningsmodel opzetten. Dat is vaak veel moeilijker dan het gebruik van de Oplosser zelf.